ปัญหาความไว้วางใจหรือ Trust Issues เป็นเรื่องที่พบเห็นได้บ่อยในความสัมพันธ์ หากมองผิวเผินอีกฝ่ายอาจคิดว่าคนที่ไม่ไว้ใจคนอื่นเป็นคนนิสัยไม่น่ารัก เช่น ระแวงเมื่อตอบข้อความช้า หรือหากได้ยินคำพูดไม่ชัดเจนก็ตีความไปในทางที่ไม่ดีไว้ก่อน เป็นต้น ทำให้อีกฝ่ายลังเลว่าตัวเองไม่น่าเชื่อถือหรือเปล่า แต่ในความเป็นจริงแล้วพฤติกรรมแบบนี้ไม่ใช่เรื่องนิสัย แต่เป็นรูปแบบการป้องกันตัวอย่างหนึ่งที่เขาเรียนรู้มาจากอดีต แล้วส่งผลต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน ซึ่งต้องใช้เวลากว่าจะปรับเปลี่ยนได้
ความหมาย ลักษณะ และสาเหตุที่ทำให้ Trust Issues ไม่ไว้ใจคนอื่น
Trust Issues หมายถึง ภาวะที่คนคนหนึ่งมีความยากลำบากในการเปิดใจ เชื่อใจ หรือรู้สึกปลอดภัยในความสัมพันธ์ จึงแสดงออกมาในลักษณะที่ดูไม่ไว้ใจคนอื่นง่าย ๆ เช่น ชอบอ่านความหมายแฝงจากคำพูดหรือการกระทำเล็ก ๆ น้อย ๆ ถามย้ำบ่อย ๆ เพื่อให้อีกฝ่ายยืนยันเรื่องเดิม หรือมักคิดล่วงหน้าเรื่องการถูกทอดทิ้ง เป็นต้น พฤติกรรมเหล่านี้เกิดจากทัศนคติเรื่องความไว้ใจที่ว่า หากเปิดใจหรือเผลอไว้ใจอีกอาจต้องเจ็บอีก ซึ่งเป็นกลไกป้องกันความเปราะบางในใจโดยมีสาเหตุมาจากปัจจัยต่อไปนี้
1. ประสบการณ์ในอดีตที่ทำให้เกิดปัญหาความไว้วางใจ
ประสบการณ์ที่ส่งผลต่อความไว้ใจ มักเป็นประสบการณ์เกี่ยวกับการถูกหักหลัง ทำให้ผิดหวัง เช่น คู่รักนอกใจ อีกฝ่ายโกหกปิดบังอยู่เสมอ ถูกหลอกใช้ คนใกล้ตัวผิดสัญญาสำคัญ เป็นต้น เมื่อประสบการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นบ่อยครั้ง จะทำให้สมองเรียนรู้ว่าคนที่ควรทำให้รู้สึกปลอดภัยกลับเป็นคนที่ทำร้ายจิตใจมากที่สุด สมองจึงตีความว่าคนใกล้ตัวเท่ากับอันตราย
2. บาดแผลจากการเลี้ยงดูในวัยเด็ก
การเลี้ยงดูส่งผลต่อการเรียนรู้เรื่องความไว้ใจอย่างมาก เด็กที่โตมามีปัญหาเรื่อง Trust Issues อาจมาจากครอบครัวที่ให้ความรักแบบไม่สม่ำเสมอ บางวันดี บางวันร้าย บางวันก็ละเลยไม่สนใจอารมณ์ความรู้สึกของเด็ก ทำให้เด็กสับสน ไม่รู้ว่าควรจะทำอย่างไรดี และคิดว่าต้องระวังไว้ก่อน ทำให้สมองจับสัญญาณอันตรายกับพฤติกรรมของคนรอบข้างมากเกินไป
3. ทัศนคติเกี่ยวกับความสัมพันธ์ที่ถูกปลูกฝังมาโดยไม่รู้ตัว
ทัศนคติบางอย่างสามารถหล่อหลอมให้ไม่ไว้ใจคนอื่นง่าย ๆ เช่น คนเราเปลี่ยนแปลงไม่ได้ เป็นอย่างไรก็ต้องเป็นอย่างนั้น หากถูกใครคนหนึ่งทำร้าย คนอื่นก็จะทำเหมือนกัน คนซื่อสัตย์และจริงใจหายากในสังคมสมัยนี้ เป็นต้น เมื่อความเชื่อและทัศนคติเหล่านี้ฝังใจแล้ว ก็อาจจะปิดโอกาสตัวเองก่อนเสมอเมื่อต้องสร้างความสัมพันธ์กับคนอื่น
Trust Issues เปลี่ยนแปลงได้ไหม ควรสร้างความไว้ใจอย่างไรให้ดีต่อตัวเอง
Trust Issues ทำให้ความสัมพันธ์กลายเป็นสิ่งที่เหนื่อยล้าและวิตกกังวลมากเกินความจำเป็น หากไม่เยียวยาตัวเองอย่างจริงจัง จะทำให้เกิดวงจรเดิม ๆ คือ “เกิดความกลัว พยายามควบคุม ความสัมพันธ์ตึงเครียด อีกฝ่ายถอยห่าง และในที่สุดก็ยืนยันความเชื่อแบบเดิม ๆ ว่าไว้ใจใครไม่ได้” หากต้องการแก้ปัญหาดังกล่าวเพื่อความสัมพันธ์ที่ราบรื่น ให้เริ่มเยียวยาตัวเองตามแนวทางต่อไปนี้แบบไม่ต้องกดดันตัวเอง
1. ฝึกอยู่กับปัจจุบัน แยกแยะอดีตออกจากปัจจุบันให้ชัดเจน
เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่สั่นคลอนความไว้ใจ ลองหยุดตั้งคำถามว่าอีกฝ่ายกำลังทำอะไร แต่ให้เปลี่ยนเป็นการถามตัวเองว่า ที่กำลังรู้สึกกังวล กลัว หรือระแวงอยู่นี้ เพราะอีกฝ่ายกำลังทำเรื่องไม่น่าไว้ใจจริง ๆ หรือเป็นความรู้สึกจากความทรงจำเก่า ๆ ลองหาหลักฐานที่ชัดเจนดูก่อน จึงค่อยตัดสินว่าเรื่องที่กำลังเกิดขึ้นไม่น่าไว้วางใจจริงหรือไม่
2. สังเกตสิ่งที่กระตุ้นความรู้สึกไม่ไว้ใจคนอื่น แล้วสื่อสารกับอีกฝ่าย
ลองอยู่กับตัวเองและบันทึกดูว่ามีอะไรบ้างที่กระตุ้น Trust Issues ของเรา อาจเป็นคำพูด ท่าทาง น้ำเสียง หรือพฤติกรรมเฉพาะบางอย่างที่ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัย ซึ่งอีกฝ่ายอาจไม่ได้ตั้งใจทำก็ได้ จากนั้นให้เปิดใจสื่อสารกันอย่างตรงไปตรงมา แล้วสร้างข้อตกลงให้เข้าใจตรงกันว่าอะไรทำได้ อะไรไม่อยากให้ทำ แล้วปรับตัวเข้าหากัน
3. ฝึกสร้างความไว้ใจอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ค่อย ๆ เปิดโอกาสให้ตัวเองกลับมารู้สึกไว้ใจใครอีกครั้ง โดยไม่จำเป็นต้องรีบเชื่อใจอีกฝ่ายทั้งหมดในทันที เพราะความไว้ใจเองก็มีขอบเขตที่แต่ละคนสบายใจไม่เหมือนกัน สิ่งสำคัญคือการได้เห็นว่าเมื่อมีข้อตกลงกันแล้ว อีกฝ่ายรักษามันได้สม่ำเสมอหรือไม่ เขาคอยอยู่ข้างเราในวันที่มีปัญหาหรือเปล่า หากทำได้แบบนี้ความไว้ใจจะค่อย ๆ ถูกสร้างขึ้นผ่านการกระทำเล็ก ๆ ที่ทำให้ใจเราเริ่มรู้สึกปลอดภัยอีกครั้ง
บทสรุป
ปัญหาความไว้วางใจเป็นปัญหาที่ทั้งยากและง่ายในเวลาเดียวกัน เพราะมีปัจจัยหลายอย่างส่งผลต่อการเปิดใจของใครสักคน ไม่ใช่แค่คนที่อยู่ในความสัมพันธ์ด้วยกันเท่านั้น แม้อีกฝ่ายไม่ได้ทำอะไรผิดเลย แต่ยังมีเรื่องสังคม สิ่งแวดล้อม และประสบการณ์ในอดีตที่แก้ยาก แต่ถ้ายินดีปรับตัวเข้าหากัน ทำความเข้าใจกันอย่างเต็มที่ อาจเปิดใจได้ไม่ยาก ในกรณีที่มีบาดแผลในอดีตอย่างรุนแรง การปรึกษานักจิตวิทยาที่ Happy Me Clinic เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยเยียวยา Trust Issues ได้ เราพร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่ช่วยให้คุณสร้างความไว้ใจกับผู้อื่นได้อีกครั้ง โดยที่คุณยังเป็นตัวของตัวเองได้ด้วยใจที่เปิดกว้างกว่าเดิม
คำถามที่พบบ่อย
1. หากคู่รักมีปัญหาเรื่อง Trust Issues อีกฝ่ายควรทำอย่างไร
พูดคุยทำความเข้าใจกันให้ได้มากที่สุด ตกลงกันว่าอะไรทำได้ อะไรทำไม่ได้ แล้วแสดงออกให้เห็นว่าคุณคือพื้นที่ปลอดภัยของเขาจริง ๆ และพยายามทำให้อีกฝ่ายรู้สึกปลอดภัยอย่างสม่ำเสมอ
2. ความไว้ใจควรมีขอบเขตมากแค่ไหนจึงจะเหมาะสม
ระดับความไว้ใจที่เหมาะสมควรอยู่บนพื้นฐานของความสมดุลระหว่างการให้เกียรติผู้อื่นและการป้องกันความเสี่ยงให้ตัวเอง หากไว้ใจมากไปอาจนำไปสู่ความผิดหวัง แต่ถ้าไม่มีความไว้ใจเลยจะทำลายความสัมพันธ์
3. คนที่มีปัญหาความไว้วางใจ เท่ากับการเป็นคนไม่มีสังคมหรือไม่
คนที่มีปัญหาความไว้วางใจไม่ได้เท่ากับการเป็นคนไม่มีสังคม ยังคุยงานหรือคุยเรื่องทั่วไปได้ แต่จะไม่แบ่งปันเรื่องส่วนตัว และอาจระแวงคนรอบข้างตลอดเวลา
แหล่งอ้างอิง
[1] Springer Nature. Childhood predictors of perceptions of social trust across 22 countries in the global flourishing study (2025). เข้าถึง 30 เมษายน 2026
[2] Empathi. When Trust Issues Are Ruining Your Relationship (2026). เข้าถึง 30 เมษายน 2026
[3] Verywell Mind. Why You May Have Trust Issues and How to Overcome Them (2026). เข้าถึง 30 เมษายน 2026