Attachment Style มีผลต่อรูปแบบความรักที่เกิดขึ้นในชีวิตคุณมากกว่าที่คิด บางคนอาจเคยสงสัยว่าทำไมถึงเจอความรักที่จบแบบเดิม ๆ เจอคนรักแบบเดิม ๆ แม้กระทั่งความสัมพันธ์ในรูปแบบอื่นนอกเหนือจากคนรัก ก็อาจมีความเป็นไปได้ที่จะเจอรูปแบบความผูกพันคล้ายกัน การเรียนรู้วิธีที่คุณรักจะช่วยให้คุณเข้าใจที่มาของพฤติกรรมตัวเองมากขึ้น อาจเป็นแนวทางที่ช่วยให้คุณมีวิธีรักใครสักคนแบบดีต่อใจตัวเองด้วย

4 รูปแบบของ Attachment Style ที่เกิดจากรูปแบบความผูกพันวัยเด็ก

Attachment Style แปลตรงตัวคือรูปแบบความผูกพันทางอารมณ์ เป็นรูปแบบที่ส่งผลต่อวิธีที่เรารัก เชื่อใจ และรับมือกับความสัมพันธ์ต่าง ๆ ในชีวิต แน่นอนว่าต้นแบบที่ก่อให้เกิดรูปแบบต่าง ๆ คือความสัมพันธ์ระหว่างตัวคุณเองกับผู้เลี้ยงดู เป็นความสัมพันธ์แรก ๆ ในชีวิตที่ทำให้เรียนรู้ว่าควรรักแบบใด ต้นแบบดังกล่าวอาจเป็นสิ่งที่ถูกต้องหรือไม่ถูกต้องก็ได้ แต่มักมีอิทธิพลต่อความคิดและทัศนคติด้านความสัมพันธ์ของคุณอย่างมาก โดยแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบ ดังนี้

1. Anxious Attachment: กังวล กลัวความสูญเสีย

คนที่มีรูปแบบความผูกพันแบบ Anxious Attachment มักมีพื้นฐานเป็นคนที่ไม่มั่นใจในตัวเอง ไม่มั่นใจในความสัมพันธ์ เกิดจากการเลี้ยงดูที่ไม่สม่ำเสมอ อาจได้รับการดูแลดีในบางครั้ง แต่ถูกละเลยบ่อย ๆ เวลาที่ต้องการใครสักคน ทำให้กลายเป็นคนที่กลัวการถูกทอดทิ้ง กลัวว่าจะไม่ได้รับความรัก ทำให้เติบโตมากลายเป็นคนที่ไม่มั่นใจว่าความสัมพันธ์จะมั่นคง กลัวคนรักทอดทิ้ง กลัวว่าความสัมพันธ์จะจบลง และต้องการการยืนยันจากอีกฝ่ายตลอดเวลา เช่น ต้องการคำบอกรักอยู่เสมอ อยู่คนเดียวไม่ได้ กลัวตัวเองไม่ดีพอ หรืออ่อนไหวง่ายเมื่อมีอะไรเปลี่ยนไปแม้เพียงเล็กน้อย เป็นต้น

2. Avoidant Attachment: หลีกเลี่ยง ปิดตัวเอง

Avoidant Attachment เป็นรูปแบบความสัมพันธ์ที่ไม่มั่นคงอีกรูปแบบหนึ่ง แต่จะกลัวความใกล้ชิด มักจะหลีกหนีความสัมพันธ์ที่รู้สึกว่าใกล้ชิดเกินไป พึ่งพาตัวเองได้ในระดับที่สูงมาก จนอาจเรียกได้ว่าหวงแหนอิสระของตัวเองมากที่สุด ในวัยเด็กมักไม่ได้รับการตอบสนองทางอารมณ์จากผู้เลี้ยงดู เช่น ร้องไห้แต่ไม่มีใครเข้ามาปลอบ ไม่มีใครแสดงความรักต่อเขา เป็นต้น ทำให้เด็กคนนั้นเรียนรู้ที่จะพึ่งพาตัวเอง จนสร้างกำแพงขึ้นมาปิดกั้นผู้อื่น เมื่อมีความสัมพันธ์ในวัยผู้ใหญ่ มักจะไม่แสดงความรัก เว้นระยะห่าง ไม่เล่าความรู้สึกให้คนอื่นรับรู้ รู้สึกอึดอัดเมื่ออีกฝ่ายเรียกร้องความใกล้ชิด จนทำให้ดูเป็นคนเย็นชา

3. Fearful-Avoidant (Disorganized): สับสน อยากรักแต่กลัว

Attachment Style ที่มีความยุ่งเหยิงในตัวเองมากที่สุดคือ Fearful-Avoidant  เพราะอยากรักแต่ก็กลัวความรัก อยากอยู่ใกล้ แต่บางเวลาก็อยากหนีห่าง มีรูปแบบความผูกพันที่ขึ้น ๆ ลง ๆ เหมือนก้าวเข้าหาแต่ก็ถอยหนีในเวลาเดียวกัน คาดหวังความแน่นอนไม่ได้ ซึ่งก็เกิดจากการเลี้ยงดูที่เอาแน่เอานอนไม่ได้เช่นกัน เช่น ผู้เลี้ยงดูทำตัวแบบคาดเดาไม่ได้ ไม่น่าไว้วางใจ ใช้ความรุนแรง มีความเครียดจนไม่สนใจความต้องการของเด็ก เป็นต้น ถึงแม้จะน่ากลัว แต่เด็กก็จำเป็นต้องพึ่งพา ทำให้ต้องการทั้งความใกล้ชิด ผูกพัน แต่ก็ระแวง เป็นความผูกพันแบบสับสน มีปัญหาด้านการเชื่อใจผู้อื่น

4. Secure Attachment: มั่นคง รักตัวเองเป็น

Secure Attachment เป็นรูปแบบความผูกพันที่เชื่อใจทั้งตัวเองและผู้อื่น ดูแลตัวเองได้และเป็นที่พึ่งให้กับอีกฝ่ายได้ เชื่อใจอีกฝ่าย สบายใจกับความใกล้ชิด สื่อสารได้อย่างตรงไปตรงมา อยู่คนเดียวได้ แต่ก็เปิดใจให้กับการมีใครสักคนมาอยู่ด้วย ในวัยเด็ก คนกลุ่มนี้ได้รับการเลี้ยงดูที่ดี ผู้เลี้ยงดูตอบสนองทางอารมณ์อย่างสม่ำเสมอ อารมณ์ของเขาได้รับการรับฟัง ไม่ถูกตัดสินหรือเมินเฉย มีความสัมพันธ์ในครอบครัวแบบใกล้ชิดกันอย่างพอดี ๆ เปิดใจสื่อสารกันได้อย่างสบายใจ ทำให้คุ้นเคยกับการได้รับความรักที่ดี รู้สึกถึงคุณค่าและความสำคัญของตนเอง เมื่อมีความสัมพันธ์ในวัยผู้ใหญ่ก็สามารถรับมือกับปัญหาที่เกิดขึ้นได้ดี

เราเปลี่ยน Attachment Style เพื่อความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นได้ไหม

ถ้าเลือกได้ใคร ๆ ก็คงอยากเติบโตมามี Attachment Style แบบมั่นคง แต่โลกนี้ประกอบด้วยความหลากหลาย ถึงแม้เราจะเติบโตมาอย่างกังวล สับสน หรืออยากปิดกั้นตัวเอง แต่เราสามารถเรียนรู้ที่จะปรับมุมมองและพฤติกรรมของตัวเองได้

1. เยียวยาตัวเอง ฝึกรักตัวเอง

หาความรู้เกี่ยวกับ Attachment Style เพื่อวิเคราะห์ตัวเอง สิ่งสำคัญคืออย่าโทษตัวเอง ค่อย ๆ ยอมรับสิ่งที่ตัวเองเป็น ฝึกรู้เท่าทันอารมณ์ของตัวเองมากขึ้น และหาวิธีจัดการอารมณ์ที่เหมาะสม

2. ซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกของตัวเอง

เมื่อเกิดความรู้สึกด้านลบ ให้ซื่อสัตย์กับตัวเอง หาวิธีสื่อสารที่ดีเพื่ออธิบายให้อีกฝ่ายเข้าใจ กล้าบอกความต้องการอย่างตรงไปตรงมา ให้พื้นที่กันและกันเพื่อทบทวนตัวเอง เมื่ออยู่คนเดียวก็หาวิธีอยู่กับตัวเองอย่างสร้างสรรค์

3. สร้างนิสัยที่มั่นคงอย่างสม่ำเสมอ

เรียนรู้จากคนที่มีความสัมพันธ์แบบมั่นคง ดูว่าพฤติกรรมแบบไหนที่ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดี ดูแลตัวเองทั้งร่างกายและจิตใจอย่างสม่ำเสมอ

บทสรุป

Attachment Style เป็นสิ่งที่ทุกคนควรเรียนรู้ เพราะนอกจากจะช่วยให้เข้าใจตัวเองมากขึ้นแล้ว ยังช่วยให้เข้าใจผู้อื่นมากขึ้นด้วย และบาดแผลในวัยเด็กสามารถเยียวยาได้ หรือหากต้องการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ Happy Me Clinic มีนักจิตวิทยาที่พร้อมช่วยคุณปรับมุมมองความสัมพันธ์ เพื่อให้คุณได้เรียนรู้และเติบโตในพื้นที่ปลอดภัย สร้างนิสัยที่ดีเพื่อบ่มเพาะความสัมพันธ์ที่มั่นคงและสบายใจ

คำถามที่พบบ่อย

1. ทำไม Anxious Attachment มักเจอกับ Avoidant Attachment

ความสัมพันธ์สองแบบดังกล่าวมักดึงดูดกันเพราะรู้สึกว่าอีกฝ่ายเติมเต็มตัวเองได้ แต่ในระยะยาวมักกลายเป็นความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ เพราะพฤติกรรมของอีกฝ่ายตอกย้ำความเชื่อเดิมของตัวเอง

2. ทำอย่างไรจึงจะมีรูปแบบความผูกพันแบบ Secure Attachment

ฝึกการจัดการอารมณ์และการสื่อสาร เรียนรู้จากคนที่มีความมั่นคง ไปจนถึงปรึกษานักจิตวิทยาให้ช่วยปรับทัศนคติด้านความสัมพันธ์

3. Attachment Style แบบใดมีมากที่สุด

คุณอาจไม่เชื่อ แต่รูปแบบความผูกพันแบบ Secure Attachment มีอยู่มากที่สุด พบว่ามีอยู่ 56% ของจำนวนประชากรเลยทีเดียว และคุณเองสามารถพัฒนาตัวเองให้เป็นแบบนั้นได้

แหล่งอ้างอิง

[1] Simply Psychology. Attachment Styles In Adult Relationships (2026). เข้าถึง 22 เมษายน 2026

[2] Verywell Mind. 4 Attachment Styles in Relationships (2026). เข้าถึง 22 เมษายน 2026

[3] Psychology Today. 5 Attachment Lessons We Need to Learn for Love (2026). เข้าถึง 22 เมษายน 2026