Covert Narcissist อาจไม่ใช่ภาพจำของ Narcissist ที่ทุกคนคุ้นเคย เพราะเป็นลักษณะที่มองออกได้ยาก และคนใกล้ตัวเองก็ไม่ทันรู้สึกว่าตัวเองกำลังอยู่กับความสัมพันธ์ที่ทำให้เหนื่อยล้าทางใจโดยไม่รู้ตัว ความสัมพันธ์ที่ไม่ดีไม่ได้มีแค่การมีปากเสียงกัน ทะเลาะกันเสียงดัง การทำร้ายร่างกาย หรือการพูดจากระทบจิตใจตรง ๆ แต่ยังมีแบบที่ทำร้ายกันอย่างเงียบ ๆ โดยที่แม้แต่ตัวผู้กระทำเองก็อาจจะไม่รู้ตัวเช่นกัน เบื้องหลังความอันตรายภายใต้ความเงียบแบบมีอะไรซ่อนอยู่บ้าง หาคำตอบได้ผ่านบทความนี้
Covert Narcissist โรคหลงตัวเองที่มองออกยาก ส่งผลอย่างไรต่อคนรอบข้าง
Narcissist หรือโรคบุคลิกภาพแบบหลงตัวเอง สามารถจำแนกได้เป็น 2 ประเภทหลัก คือ Overt Narcissist และ Covert Narcissist ซึ่งประเภทแรกทุกคนคุ้นเคยด้วยภาพลักษณ์ที่มีความมั่นใจในตัวเองสูง ชอบโอ้อวด แสดงออกว่าตนเองเหนือกว่า ต้องการให้คนอื่นชื่นชมตัวเองตลอดเวลา
ในขณะที่ Covert Narcissist มีภาพลักษณ์ภายนอกตรงกันข้ามกับประเภทแรกอย่างสิ้นเชิง ดูเป็นคนเงียบ ๆ พูดน้อย อ่อนไหวง่าย แต่ลึกลงไปข้างในเขาจะรู้สึกว่าตัวเองสำคัญ ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง ทำให้มองออกได้ยาก แต่สามารถพิจารณาได้จากลักษณะดังต่อไปนี้
1. อ่อนไหวต่อคำวิจารณ์อย่างมาก
ตอบสนองต่อการถูกวิจารณ์ด้วยการเงียบ หายไป หรือดูเสียใจเกินเหตุ แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อย หรือเป็นการวิจารณ์ด้วยความสุภาพนิ่มนวล
2. กลายเป็นเหยื่ออยู่เสมอ
รับบทผู้ถูกกระทำ เห็นตัวเองเป็นเหยื่อในทุกสถานการณ์ ทำให้คนรอบข้างรู้สึกผิดโดยไม่รู้ตัว โทษผู้อื่นหรือสิ่งแวดล้อมเพื่อหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบ
3. ควบคุมด้วยการเงียบ
เขาอาจเลือกเงียบ ไม่ตอบ หรือเมินเฉย แทนการพูดคุยตรง ๆ ความเงียบแบบนี้ค่อย ๆ ทำให้คุณรู้สึกผิด และพยายามเอาใจเขามากขึ้น และบางครั้งเขาอาจพูดหรือทำเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น ทั้งที่ก่อนหน้านั้นคุณเพิ่งรู้สึกไม่ดี จนคุณเริ่มลังเลว่าเราคิดไปเองหรือเปล่า
4. ต้องการการยืนยันแบบอ้อม ๆ
สร้างสถานการณ์ให้คนอื่นรู้สึกว่าต้องปลอบหรือชื่นชมเขา แสดงความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่นแบบปลอม ๆ เพื่อหวังคำชื่นชมหรือผลประโยชน์บางอย่าง
ความอันตรายของ Covert Narcissist คือการทำให้คนใกล้ตัวรู้สึกผิด สงสัยตัวเอง มั่นใจในตัวเองน้อยลง และต้องระวังคำพูดหรือการกระทำของตัวเองตลอดเวลา เป็นความสัมพันธ์ที่ทำให้รู้สึกเหนื่อยล้า แต่กลับหาคำตอบไม่ได้ว่าเป็นเพราะอะไร ทั้งนี้ เบื้องหลังของพฤติกรรมอันตรายแบบเงียบ ๆ ดังกล่าว เป็นกลไกป้องกันตัวเองที่อาจเรียนรู้มาจากประสบการณ์วัยเด็กนั่นเอง ลึก ๆ แล้วคือความรู้สึกไม่มั่นคงซึ่งไม่ต่างจาก Narcissist รูปแบบอื่น
วิธีดูแลใจตัวเอง เมื่อต้องอยู่ในความสัมพันธ์กับ Covert Narcissist
เมื่อมีความสัมพันธ์กับ Covert Narcissist คุณจำเป็นต้องมีทัศนคติที่เข้มแข็งเพื่อปกป้องใจของตัวเอง เราสามารถเข้าใจเขาได้โดยไม่จำเป็นต้องเสียตัวตน ไม่ต้องยอมจำนนต่อพฤติกรรมเหล่านั้น และไม่ต้องรับผิดชอบต่ออารมณ์ความรู้สึกของอีกฝ่ายทั้งหมด ให้ทำเท่าที่ตัวเองไหว และถอยออกมาได้เมื่อต้องการระยะห่างที่ชัดเจน
1. สังเกตพฤติกรรมของเขา เพื่อเข้าใจและไม่คาดหวัง
ลองสังเกตดูว่ามีคำพูดหรือพฤติกรรมซ้ำ ๆ แบบใดที่ทำให้คุณรู้สึกผิด รู้สึกหมดความมั่นใจ จะทำให้เข้าใจมากขึ้นว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในความสัมพันธ์เป็นความผิดของคุณจริงหรือไม่ และมีเรื่องอะไรที่ปล่อยวางได้บ้าง เมื่อเข้าใจตัวตนของเขามากขึ้น ก็ไม่ต้องคาดหวังว่าเขาจะเปลี่ยนแปลง เน้นที่การดูแลสุขภาพจิตของตนเองดีกว่า
2. กำหนดขอบเขต ด้วยการกล้าปฏิเสธ
กล้าปฏิเสธในสิ่งที่ตัวเองไม่ได้ทำผิด กำหนดขอบเขตด้วยการบอกว่ามีอะไรตัวคุณเองที่ยอมรับได้หรือยอมรับไม่ได้บ้าง ใช้เหตุผลในการพูดคุยเป็นหลัก ควบคุมอารมณ์ของตนเองให้มั่นคง เพราะ Narcissist ไม่ว่าประเภทใดก็ตามไม่สามารถโต้เถียงด้วยอารมณ์ได้ ต้องมีเหตุผลหรือหลักฐานหนักแน่นพอ
3. ทำตัวให้น่าเบื่อ เพื่อให้เขาเลิกสนใจ
Covert Narcissist ต้องการการตอบสนองทางอารมณ์ หากคุณสนใจคำพูดและการกระทำของเขาทุกครั้ง เท่ากับบอกเขาว่าคุณพร้อมตอบสนองความต้องการของเขาเสมอ ครั้งต่อไปหากรู้ตัวว่าถูกปั่นหัวหรือเรียกร้องความสนใจ ให้ตอบสั้น ๆ แบบชัดเจน แต่ไม่ใช้อารมณ์ เพื่อให้อีกฝ่ายเรียนรู้ว่าเรื่องใดบ้างที่คุณไม่ต้องการตอบสนองเขา
บทสรุป
Covert Narcissist อาจมีภายนอกที่ดูอ่อนโยน เงียบสงบ น่าจะอยู่ด้วยแล้วสบายใจ แต่ถ้าอยู่ในความสัมพันธ์แล้วรู้สึกเหนื่อยล้า รู้สึกว่าต้องพิสูจน์คุณค่าของตัวเองตลอดเวลา กลายเป็นสาเหตุที่ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกไม่ดี ให้ลองถอยออกมาพิจารณาความรู้สึกของตัวเองมากขึ้น Happy Me Clinic มีนักจิตวิทยาที่ช่วยให้คุณมองเห็นความรู้สึกของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นความกังวลที่เกิดจาก Narcissist หรือปัจจัยอื่น ๆ ที่นี่ก็พร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้คุณพักใจ ช่วยให้คุณรู้วิธีดูแลและปกป้องใจตัวเอง เพราะบางครั้งการเข้าใจใครสักคน ต้องเริ่มจากการเลือกดูแลตัวเองให้มากขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
1. อะไรคือปัจจัยที่ทำให้เกิดบุคลิก Covert Narcissist
เกิดจากการเลี้ยงดูแบบผิดวิธี ดูแลหรือปกป้องจนเกินเหตุ ทำให้เด็กยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง หรืออาจขาดความรักความเอาใจใส่ ทำให้ต้องสร้างบุคลิกภาพภายนอกเพื่อปกป้องตนเอง
2. มีวิธีแยกแยะการเป็นเหยื่อจริงกับการเล่นบทเหยื่อหรือไม่
ผู้ที่เป็นเหยื่อจริงจะพยายามหาทางออกด้วยตัวเอง กลัวว่าคนอื่นจะเดือดร้อนเพราะตัวเอง แต่ถ้าเป็นการเล่นบทเหยื่อของ Narcissist จะเป็นการพูดหรือทำให้คนอื่นดูผิด เพื่อให้ตัวเองได้รับการดูแล ถือเป็นการบงการอย่างหนึ่ง
3. Covert Narcissist รักษาให้หายได้หรือไม่
สามารถรักษาและปรับพฤติกรรมได้ แต่อาจจะยากในช่วงเริ่มต้น เนื่องจากเขาไม่ยอมรับว่าตนเองผิด ไม่คิดว่าตนเองต้องปรับเปลี่ยนอะไร คนรอบข้างจึงต้องปรับตัวเองแทน
แหล่งอ้างอิง
[1] Dr. Margaret Rutherford. What Is Covert Narcissism? And Can Narcissism Be Healed? (2026). เข้าถึง 27 เมษายน 2026
[2] HelpGuide.org. How to Identify and Deal with a Covert Narcissist (2026). เข้าถึง 27 เมษายน 2026
[3] Verywell Mind. How to Recognize a Covert Narcissist (2026). เข้าถึง 27 เมษายน 2026