การบำบัดครอบครัว หรือ การให้คำปรึกษาครอบครัว เป็นกระบวนการที่ช่วยแก้ไขปัญหาทางจิตใจ พฤติกรรม และอารมณ์ ที่ส่งผลให้ครอบครัวเกิดความขัดแย้งหรือความสัมพันธ์ที่ไม่ดี
สมาชิกในครอบครัวจะทำงานร่วมกับนักบำบัด (Therapist หรือ Counselor) เพื่อพัฒนาและรักษาความสัมพันธ์ให้มีสุขภาพดี
เป้าหมายหลักของการบำบัดครอบครัว
การบำบัดครอบครัว (family Therapy) มุ่งเน้นที่การช่วยให้ทุกคนในครอบครัว
- พัฒนาและรักษาความสัมพันธ์ที่ “ดี และ สมดุล”
- เรียนรู้วิธีสื่อสาร และ แก้ปัญหาร่วมกันอย่างสร้างสรรค์
- เข้าใจบทบาทของแต่ละคนในครอบครัวให้ชัดเจนมากขึ้น
รูปแบบของการบำบัดครอบครัว
1. Functional Family Therapy
เหมาะกับครอบครัวที่มี เด็กหรือวัยรุ่น ซึ่งมีปัญหาทางอารมณ์หรือพฤติกรรมซับซ้อน
- ใช้เวลา 8–30 สัปดาห์ (สัปดาห์ละ 1 ครั้ง)
- ช่วยให้พ่อแม่และลูกเรียนรู้วิธีจัดการพฤติกรรม และปรับปรุงการทำงานของครอบครัว
2. Multisystemic Therapy
มุ่งแก้ไขปัญหาพฤติกรรมและอารมณ์ของเด็กและวัยรุ่น
- เน้นความสัมพันธ์กับ “ระบบรอบตัว” เช่น โรงเรียน หรือ ชุมชน
- ช่วยให้เด็กมีปฏิสัมพันธ์เชิงบวกกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
3. Transgenerational Therapy
มองปัญหาในมุม “ข้ามรุ่น” เช่น รูปแบบการตอบสนองที่สืบทอดจากพ่อแม่สู่ลูก
- นักบำบัดจะช่วยให้ครอบครัวเข้าใจว่า พฤติกรรมในอดีต ส่งผลต่อปัจจุบันอย่างไร
- เหมาะสำหรับครอบครัวที่ปัญหาซ้ำซ้อนหลายรุ่น
4. Brief Strategic Family Therapy
บำบัดเชิงกลยุทธ์ระยะสั้น (12–16 ครั้ง)
- มุ่งเปลี่ยนรูปแบบการโต้ตอบที่ก่อให้เกิดปัญหาในเยาวชน
- งานวิจัยพบว่าช่วยลดการกระทำผิด และ อัตราการถูกจำคุกได้ดีกว่าการบำบัดกลุ่มทั่วไป
5. Structural Therapy
มุ่งจัดระเบียบ “โครงสร้างครอบครัว” ให้สมดุล
- สร้างลำดับชั้น (Hierarchy) ที่เหมาะสม
- วางขอบเขตระหว่างสมาชิก เพื่อให้ระบบครอบครัวทำงานได้ดี
